YARATILIŞ 28. BÖLÜM NOTLARI
BÖLÜM 4 — Sayfalar 516–523
153 – Yafeh Toar.
154 – Raşi. [Bu açıklama elimizdeki Raşi baskılarında bulunmamaktadır. Ancak özdeşleştirme açıktır: 27:43’te Rivka kardeşi Lavan’ın Haran’da yaşadığını söylerken burada Yitshak ailenin Padan Aram’da olduğunu söyler. Benzer şekilde 28:7’de Yaakov Padan Aram’a gitmiş, 28:10’da ise Haran’a doğru yola çıkmış olarak anlatılır.]
155 – Targum Yonatan.
156 – Raşi.
157 – Aynı eser.
158 – [Bava Batra 110a.]
159 – Alşih.
160 – Bahya.
161 – Raşi.
162 – Yafeh Toar, s. 393.
163 – Rabbi Eliyahu ibn Hayim, VaYetse.
164 – Siftei Kohen.
165 – Abarbanel.
166 – Zohar Hadaş, Noah.
167 – Bereşit Rabba.
168 – Rabbi Moşe ibn Haviv.
169 – Yafeh Toar, s. 388.
170 – [Yazarın atalarından Rabbi Yaakov ibn Haviv’in (1459–1648) Jacob’s Well adlı eseri. Bkz. Cilt 1, s. xix, 10.]
171 – Rabbi Moşe ibn Haviv.
172 – Rabbi Eliyahu ibn Hayim.
173 – Avot.
174 – Siftei Kohen.
175 – Yafeh Toar, s. 392.
176 – Yalkut Şimoni.
177 – Zohar.
Çeviri kaynağındaki notlar 1 Temmuz 1977 tarihinde tamamlanmıştır.
VAYETSE PERAŞASI
BÖLÜM 1 — Yaratılış 28:10–22 — Notlar 1–133
1 – Yafeh Toar, s. 395.
2 – Bahya.
3 – [Raşi.]
4 – Mizrahi.
5 – Rabbi Moşe ibn Haviv.
6 – Yazarın kendi açıklaması.
7 – Bereşit Rabba.
8 – Yafeh Toar.
9 – Aynı eser, s. 396.
10 – [Nedarim 7b.]
11 – Siftei Kohen.
12 – Sefer HaYaşar. [Bu, Yaakov’un Ürdün’ü yalnız değneğiyle geçtiğini belirten 32:11’e dayanmaktadır.]
13 – Ştei Yadot.
14 – [Bu da Bereşit 32:11’den çıkarılmıştır.]
15 – Ştei Yadot, aynı yer; Yafeh Toar, s. 437.
16 – Ştei Yadot; Zohar, VaYakhel.
17 – Pirkei Rabbi Eliezer; Hulin 91b.
18 – Ramban. Karş. Raşi.
19 – Raşi.
20 – Ramban.
21 – Hulin 91b. [Bkz. Cilt 2, s. 236, 429.]
22 – Orah Hayim 235; Tikunei Zohar, s. 127.
23 – [Bkz. Cilt 2, s. 428, 431.]
24 – Yore Dea 341.
25 – [Mişna, Berahot 12b.]
26 – Sözlü bir gelenek.
27 – Berahot 27b, 28a.
28 – [Berahot 4b; Orah Hayim 239.]
29 – Orah Hayim 238, 239.
30 – Tikunei Zohar, s. 1.
31 – [Karş. Tehillim 17:8. Rabbi Yosef Kimhi’ye göre işon (אישון) kelimesi, “adam” anlamındaki iş (איש) kelimesinden gelir ve göz bebeğinde görünen küçük insan görüntüsünü ifade eder. Bkz. Radak, Sefer Şoraşim, “iş” maddesi. Raşi ise kelimenin gözün en karanlık kısmını ifade ettiği için işon diye adlandırıldığını ve işonun karanlığı belirttiğini söyler. Karş. Mişle 7:9, 20:20. Ayrıca bkz. Devarim 32:10, Mişle 7:2.]
32 – [Bkz. Cilt 1, s. 173.]
33 – Zohar, VaEtHanan.
34 – Kadınlar hakkında bkz. Kav HaYaşar 68. Günlük muhasebe konusunda bkz. Magen Avraham 239.
35 – Targum Yonatan.
36 – Hulin 91b.
37 – Bereşit Rabba.
38 – [Rabbi Şlomo Algazi,] Şama Şlomo (İzmir, 1659).
39 – [Bereşit Rabba.]
40 – Yafeh Toar.
41 – Bereşit Rabba.
42 – Zohar, VaYetse, VaYişlah.
43 – Mizrahi.
44 – [Krakovlu Rabbi Avraham,] Nahalat Yaakov (Amsterdam, 1724).
45 – Şama Şlomo. [Karş. Şabat 92a.]
46 – [Karş. Şabat 30b.]
47 – Yazarın kendi yorumu. Karş. Yafeh Toar.
48 – Targum Yonatan.
49 – Orah Hayim 555.
50 – Zohar Hadaş.
51 – [Rabbi Nehemya, Bereşit Rabba’da.]
52 – [Diğer hahamlar, aynı yerde.]
53 – [Rabbi Yehuda, aynı yerde;] Zohar, Pekudei.
54 – Pirkei Rabbi Eliezer. [Bkz. Cilt 2, s. 332 vd.]
55 – Yafeh Toar, s. 398.
56 – [Bkz. Cilt 2, s. 420.]
57 – Hulin 91a.
58 – Tsedah LaDerekh. Bkz. Yafeh Toar, s. 398, 529. [Bkz. Cilt 1, s. 63.]
59 – Bereşit Rabba.
60 – [Karş. Berahot 3b.]
61 – Raşi.
62 – Bereşit Rabba.
63 – Raşi; Bahya.
64 – Bereşit Rabba. [Yaakov’a “güneş” denmesi, “çünkü güneş batmıştı” (28:11) ayetine dayanır.]
65 – Karş. Hulin 91a.
66 – Raşi.
67 – Yafeh Toar.
68 – Raşi, Hulin, aynı yer.
69 – Yafeh Toar.
70 – Yalkut Şimoni; Bereşit Rabba.
71 – Eiha Rabba.
72 – Yafeh Toar, s. 292.
73 – Targum Yonatan; Bereşit Rabba. Karş. Asara Maamarot.
74 – Bereşit Rabba.
75 – Hulin 91a.
76 – Aynı yer; Zohar; Zohar Hadaş.
77 – Ritva, Bava Batra, Bölüm 6.
78 – [Bkz. Cilt 2, s. 437.]
79 – [Aynı eser, s. 453.]
80 – Raşi; Abarbanel; Şama Şlomo.
81 – Hulin, aynı yer.
82 – Bereşit Rabba.
83 – Ralbag.
84 – Ramban.
85 – Raşi.
86 – [Rabbi Yaakov ibn Naim,] Mişkenot Yaakov (Selanik, 1721).
87 – [Bkz. Cilt 2, s. 44.]
88 – Bereşit Rabba; Zohar Hadaş.
89 – Tanhuma, VaYişlah. [Karş. Bamidbar 20:16.]
90 – Bereşit Rabba.
91 – Aynı eser.
92 – Pirkei Rabbi Eliezer; Tanhuma; Ramban; Yalkut Şimoni.
93 – Bahya.
94 – Raşi.
95 – Rabbi Moşe ibn Haviv.
96 – Zohar, Teruma.
97 – Zohar, VaYakhel.
98 – Bereşit Hohma, Şaar HaKeduşa 4; Targum Yonatan. Karş. Zohar, Yitro.
99 – Raşi.
100 – Aynı eser.
101 – Bereşit Rabba.
102 – Pirkei Rabbi Eliezer.
103 – Bahya.
104 – Bereşit Rabba. Karş. Paaneah Raza.
105 – Bahya. Karş. Ralbag.
106 – [Bkz. Cilt 2, s. 182.]
107 – [Bkz. Cilt 1, s. 337.]
108 – [Rabbi Pinhas ben Pilta of Vladavi,] Brit Şalom (Frankfurt am Main, 1718).
109 – Raşi.
110 – Bereşit Rabba.
111 – Raşi; Yafeh Toar, s. 450.
112 – Raşi.
113 – Targum.
114 – Zohar, Noah; Zohar Hadaş, s. 24. [Karş. Yoma 5:2.]
115 – Imrei Şefer.
116 – Ramban.
117 – Bina Leİtim, Deruş 16.
118 – Bahya, Hovot HaLevavot [Şaar HaPerişut 8] aktarımı; yazarın yorumladığı biçimde.
119 – Bereşit Rabba.
120 – Bahya.
121 – Yafeh Toar.
122 – Taanit, Bölüm 1.
123 – Bereşit Rabba.
124 – Şevet Musar 20.
125 – Orah Hayim 569.
126 – Yore Dea 220, Hagah.
127 – Aynı eser.
128 – Yad, Arakhin VeHeramim.
129 – Yazarın kendi açıklaması. [Bkz. Cilt 2, s. 396.]
130 – Siftei Kohen.
131 – Bereşit Rabba.
132 – Tanhuma.
133 – Yazarın kendi açıklaması. [Bkz. Cilt 2, s. 449.]