YARATILIŞ 31. BÖLÜM NOTLARI

VAYETSE PERAŞASI — BÖLÜM 1 — Yaratılış 31:1–54 — Notlar 377–458

377 – Kli Yakar.
378 – Yalkut Şimoni.
379 – Yafeh Toar, s. 423.
380 – Tanhuma; Raşi.
381 – Yafeh Toar, s. 424.
382 – Targum Yonatan.
383 – Bereşit Rabba.
384 – Yafeh Toar, s. 424.
385 – Raşi.
386 – Targum Yonatan.
387 – Raşi.
388 – Yafeh Toar, s. 425.
389 – Raşi; Bereşit Rabba.
390 – Yazarın kendi açıklaması.
391 – Raşi.
392 – [Tanhuma. Karş. Yeruşalmi, Avoda Zara 2:3 (13a). Kelime ayrıca müstehcenlik ve özellikle kadın cinsel organı anlamına gelen tor’phah sözüyle ilişkilidir. Bkz. Rambam, Bartenura’nın Avoda Zara 2:3 açıklaması. Ayrıca bkz. İbn Ezra ve Ramban, burada.]
393 – Karş. Tanhuma; Pirkei Rabbi Eliezer; Targum Yonatan; Zohar; Yalkut Reuveni, “Keşafim” maddesi. [Lavan bunları 30:27’de sözü edilen falcılık için kullanmış olabilir.]
394 – Targum Yonatan.
395 – Alşih.
396 – Yazarın kendi yorumu.
397 – Targum Yonatan.
398 – Pirkei Rabbi Eliezer.
399 – Ramban. [Karş. Targum Yonatan.]
400 – Raşi; Yafeh Toar, s. 425.
401 – Hizkuni; Yafeh Toar.
402 – Yafeh Toar, s. 425.
403 – [Yad, Şabat 27:1. Ama ölçüsünün değeri için verilen tahminler 18–24 inç arasında değiştiğinden, İbrani mili 0,57–0,75 mil, yani yaklaşık bir kilometredir.]
404 – Ralbag.
405 – Targum Yonatan; Pirkei Rabbi Eliezer.
406 – Raşi; Bereşit Rabba.
407 – Ramban.
408 – Zohar, VaYişlah; Tseror HaMor.
409 – Raşi. [Ayet kelimesi kelimesine, “kılıç tutsağı gibi” der.]
410 – Bereşit Rabba; Kesef Mezukak.
411 – Yafeh Toar; Akedat Yitshak.
412 – Aynı eser.
413 – Zohar, VaYişlah.
414 – Tseror HaMor’a dayanan yazarın kendi yorumu.
415 – Kli Hemda. Bu görüş Zohar’dan da anlaşılmaktadır.
416 – Bereşit Rabba.
417 – Yafeh Toar, s. 420.
418 – Raşi; Bereşit Rabba; Yafeh Toar, aynı yer.
419 – Yazarın kendi yorumu.
420 – Yafeh Toar, aynı yer. Karş. Akedat Yitshak. [Özgün baskıda Lea ile Rahel’in çadırlarının yerleri ters verilmiştir. Metne uymadığı için bunun baskı hatası olduğu açıktır.]
421 – Ramban.
422 – Bereşit Rabba.
423 – [Bkz. Cilt 1, s. 129.]
424 – Ramban.
425 – Rabbi Yosef mi-Trani, Haye Sara.
426 – Şnei Luhot HaBrit. [Karş. Şabat 9:1.]
427 – Bereşit Rabba.
428 – Raşi.
429 – Paaneah Raza.
430 – Bereşit Rabba.
431 – Kli Yakar.
432 – Toledot Yitshak; İbn Ezra.
433 – Zohar, VaYetse, VaYişlah.
434 – Zohar 1:167a. [Karş. Zohar 2:30b; Bereşit Rabba 65:11. On kategori, Zohar üzerine Or HaHama’daki ikinci görüşe göre bölünmüştür. Bereşit Rabba üzerine Maharzav başka bir bölümleme verir; fakat bu, Zohar’ın metnine uymuyor görünmektedir. MeAm Lo’ez’in 163b’deki ifadesi belirsizdir.]
435 – [Burada izlenen Or HaHama görüşü, kesem ile kesamimi iki ayrı yöntem sayar. Bu tür çubukla kehanet Yad, Avodat Kohavim 11:6; Sefer Mitsvot HaGadol, olumsuz emir 52; Sefer HaHinuh 510’da anlatılır. Yonga kehaneti bir tür geomansi olabilir.]
436 – [Sanhedrin 65b. Çoğunluk görüşüne göre me’onen, muhtemelen duman aracılığıyla işaretler oluşturmayı ifade eder. Birçok otorite kelimenin “bulutlar” anlamındaki anan kökünden geldiğini söyler. Bkz. İbn Ezra, Vayikra 19:26; Rekanati, Devarim 18:10. Ayrıca bkz. Yad, Avodat Kohavim 11:8–9; Sefer HaHinuh 511.]
437 – [Karş. Sanhedrin 65b; Raşi, Vayikra 19:26. Rekanati bunun kuşlarla da yapıldığını söyler.]
438 – [Bu yöntemde büyülü sözler ve tılsımlı ifadeler kullanılırdı. Yad, Avodat Kohavim 11:10; Sefer HaHinuh 512. Bu tür sözler bazen meditatif bir hâl oluşturmak ve bu yolla telekinetik enerjiyi odaklamak için mantra gibi kullanılır. Aynısı diğer yöntemlerin bazıları için de geçerlidir.]
439 – [Özel hayvan gruplarını bir araya getirmek. Sefer Mitsvot HaGadol, olumsuz emir 54; Sanhedrin 65b. Yad, aynı yerde, bunun özel nesne veya maddeleri bir araya getirmeyi içerdiğini söyler. Bunun simya anlamında yorumlanması da mümkündür.]
440 – [Sanhedrin 65b. Pythonizm veya Pythianizm, Delfi Kahini’nin kullandığı yöntemleri ifade eder. Bir tür ölülerle kehanet olarak tanımlanır. Bkz. Yad, aynı eser 6:1.]
441 – [Bu çeviri Septuaginta’da verilir. Talmud, Sanhedrin 65b, bunun yadua adı verilen özel bir hayvanın kemiğini kullandığını söyler. Bazıları bunu Arapça veda, yani Dipodidae familyasından gececil ve sıçrayarak hareket eden jerboa ile ilişkilendirir. Yad, aynı eser 6:2, bunun bir kuş olduğunu söyler. Başkaları bunu Kilayim 8:5’te geçen adnei ha-sadeh ve İyov 5:23’teki avnei ha-sadeh ile özdeşleştirir. Bazılarına göre bu orangutandır. Bu da bir tür ölülerle kehanettir ve cinsel çağrışımları bulunabilir; karş. Raşi, Sanhedrin 65b, “zahruto” maddesi.]
442 – [Bkz. Yad, Avodat Kohavim 11:13.]
443 – Zohar, aynı yer.
444 – Bereşit Rabba.
445 – Even HaEzer 1. Bahya’nın söyledikleri açısından bunun yorumlanması biraz güçtür. Karş. Yafeh Toar, s. 511.
446 – Bereşit Rabba.
447 – Ramban.
448 – Bereşit Rabba.
449 – Raşi.
450 – Ramban.
451 – Yafeh Toar, s. 427.
452 – Tosafot, Taanit 8a, “BeHulda”.
453 – Mizrahi.
454 – Ladino’da Ş’am. Bu, Arapçada eş-Şam diye anılan Şam bölgesidir.
455 – Pirkei Rabbi Eliezer 36.
456 – Raşi; [Bereşit Rabba.]
457 – Tanhuma.
458 – Toledot Yitshak; İbn Ezra.