Adam son derece zenginleşti. Çok sayıda koyunu, erkek ve kadın köleleri, develeri ve eşekleri oldu.
Yaakov’un koyunları normalden daha fazla kuzu doğuruyordu. Çok yavruladıkları ünü yayıldığı için insanlar her yerden gelip onları satın alıyordu. Yaakov onları istediği kadar yüksek fiyata satabiliyordu. Koyunlarını satarak kazandığı parayla köleler, develer ve eşekler satın aldı.363
Yaakov o kadar başarılı oldu ki gökte kendisi için açılan kapılar Gelecek Dünya’nın kapıları gibiydi.364
Çok sayıda sürüsü vardı; her sürüde en az elli koyun bulunuyordu. Hayvanlarının sayısı hesaplanamayacak kadar arttı.
Bazılarına göre Yaakov olağanüstü başarısını görünce Lavan’ın kendisini kıskanacağından endişelenmeye başladı. Bu yüzden dallarla uyguladığı yöntemi tersine çevirdi ve Lavan’ın kendisinden daha fazla koyunu olmasını sağladı.365
Yaakov’un Değnekleri
Bu olayın tamamı ilk bakışta çok tuhaf görünebilir. Yaakov’un malını artırmak için türlü hilelere başvurduğu izlenimi doğar. Bu açıkça haksız görünüyorsa neden hırsızlık sayılmamıştır?
Aslında Yaakov’un bu yöntemleri kullanmasına izin vardı. Lavan’la yaptığı ilk anlaşmada Lavan’ın “benekli veya çizgili her kuzuyu, koyunlar arasındaki her kahverengimsi olanı ve benekli ya da çizgili her keçiyi ayırması” kararlaştırılmıştı (30:32). O sırada var olan desenli kuzular ve oğlaklar ayrılacak, bundan sonra bu şekilde doğanlar Yaakov’a ait olacaktı. Bunun amacı, Lavan’ın bazı hayvanların daha önce doğduğunu iddia etmesini engellemekti; çünkü üç aylık bir kuzu ile dört aylık bir kuzuyu ayırt etmek kolay değildir.
Anlaşmaya göre Lavan, benekli yetişkin hayvanların hepsini Yaakov’un yanında bırakmalıydı. Bütün hayvanlar tek renk olursa nasıl benekli yavrular doğurabilirlerdi? Bu nedenle Yaakov özellikle, “Benekli veya çizgili her seh’i ayır” dedi. Seh (שה) kelimesi bir yaşından küçük [kuzu veya oğlak] için kullanılır.366
Fakat Lavan Yaakov’u yeniden aldatmak istedi. Alacalı yetişkin koyun ve keçileri de ayırdı; Yaakov’un yanında tek bir tane bile bırakmadı. Tora bu nedenle, “[Lavan] halkalı ve çizgili tekeleri, bütün benekli ve çizgili dişi keçileri… ve kahverengi işaretleri bulunan her koyunu ayırdı” der (30:35). Yaakov’un herhangi bir hayvan kazanmasını neredeyse imkânsız hâle getirmişti. Bu yüzden Yaakov beyaz koyunların benekli yavrular doğurmasını sağlamak için kendi yöntemlerine başvurmak zorunda kaldı.367
Bazı bilgelerimiz, meleklerin Lavan’ın sürülerinden halkalı ve benekli koyunları Yaakov’a getirdiğini söyler.368 Başka bir görüşe göre bir kasırga hayvanlardan bazılarını Lavan’ın sürüsünden üç günlük yol boyunca taşıdı.369 Başka bir görüşe göre ise Görkem Bulutları Lavan’ın sürüsünden bazı hayvanları alıp Yaakov’a getirdi.370
Yaakov bu mucizeleri önceden biliyordu; çünkü bir melek bunları kendisine rüyada göstermişti. [Bu görüşlere göre] Yaakov dalları mucizeyi gizlemek ve olayı büyücülük gibi göstermek için yerleştirdi. Tanrı mucizelerin doğal olaylar gibi görünmesini ve akla yatkın bir açıklamalarının bulunmasını ister.371
Başka bir görüşe göre Yaakov başlangıçta hiçbir yönteme başvurmadı. Fakat Lavan’ın sürekli şartları değiştirdiğini gördü. Önce benekli koyunların Yaakov’a ait olacağı söylendi, sonra yalnız halkalıların. Bunun üzerine Yaakov üç tür dal kullanarak koyunların üç tür yavru doğurmasını sağladı: benekli, halkalı ve alacalı.
Böylece Lavan’a karşı her durumda kendisini koruyabildi. Lavan şartların benekli, halkalı veya alacalı koyunları kapsadığını söylese de Yaakov’un ücretini karşılayacak kadar hayvanı bulunacaktı. Her durumda yalnız işaretsiz koyunlar haklı olarak Lavan’a aitti.372
Başka bir görüşe göre Yaakov’un, koyunların işaretli yavrular doğurması için elinden gelen yöntemleri kullanabileceği açıkça kararlaştırılmıştı. Şart, bunu yılda yalnız bir kez, koyunlar Nisan ayında çiftleşirken yapmasıydı. Tişri ayında çiftleştiklerinde ise dalları kullanmayacaktı.
Bereşit’te belirttiğimiz gibi koyunların gebelik süresi beş aydır.373 Bu nedenle yılda iki kez yavrularlar. Nisan’da çiftleşip Av’da doğururlar; sonra Tişri’de yeniden çiftleşip Adar’da doğururlar.
Sonbaharda doğan koyunlar genellikle çok daha güçlü ve daha ataktır. [Bunlar daha önce 30:41’de sözü edilen “güçlü” koyunlardır.] İbranice’de bunlara mekuşarot (מקושרות) denir; kelime kelimesine “bağlı” anlamındadır. O kadar güçlü ve saldırgan olabilirlerdi ki zarar vermemeleri için bazen bağlanmaları gerekirdi. Kışın sonuna doğru doğanlar ise çok daha zayıftı. Yaakov bu nedenle dalları yalnız Nisan’da yerleştiriyor, Tişri’de kaldırıyordu.374
Rüyasında melek Yaakov’a koyunların nasıl çiftleştiğini gösterdi. Yaakov bunu görünce şöyle düşündü: “Neden bana böyle şeyler gösteriliyor? Hayvanlara çiftleşirken bakmak yasaktır. Demek burada bana verilen bir mesaj var. Koyunların işaretli yavrular doğurmasını sağlayacak bir yöntem kullanmalıyım. Bunu Lavan’ı dolandırmak için değil, onun beni dolandırmasını engellemek için yapacağım.”
Başka bir görüşe göre ilk yıl Yaakov’un dalları kullanmasına gerek kalmadan çok sayıda işaretli koyun doğdu. Dalları yalnız ikinci yıl kullanmaya başladı. Koyunlar artık kendisine ait olduğu için bu yöntemi kullanması gerekiyordu; koyunları beyaz kuzular doğurursa Lavan bunların kendisine ait olduğunu ileri sürebilirdi.375
Başka bir görüşe göre Yaakov dalları, kıskançlığın koyunları üzerinde güç sahibi olmaması için kullandı. İlahi Takdir bir mucize gerçekleştirse bile kıskançlık onun sonucuna zarar verebilir.
Nitekim Lea dördüncü oğlunu doğurduğunda, hakkı olan paydan daha fazla oğula kavuştuğu için, “Bu kez Tanrı’ya şükredeceğim” dedi (30:35). Bundan sonra bir süre çocuk doğurmadı.
Benzer şekilde Tanrı Moşe’ye ilk levhaları verdiğinde bunlar herkesin gözü önünde gök gürültüsü ve şimşeklerle verildi; bu nedenle kırıldılar. İkinci levhalar sessizce verildi ve varlıklarını korudular.
Bu nedenle insan hak ettiğinden fazlasına sahip olmakla övünmemelidir. Kıskançlık, kişinin kendisine bile büyük zarar verebilir.
Yaakov da bu yüzden yöntemini kullandı. Lavan’ın mucizenin büyüklüğünü görmesini ve kıskanmasını istemiyordu.376