Yaakov çok korktu ve kaygılanmaya başladı. Yanındaki insanları, koyunları, sığırları ve develeri iki ordugâha ayırdı.
Yaakov öldürülmekten endişe ediyordu; fakat başkalarını öldürmek zorunda kalmaktan da aynı ölçüde kaygı duyuyordu. Savaş çıkarsa insanların öleceği kesindi. “Korkuyorum” dedi, “adamlarımın öldürülmesinden korkuyorum; onun adamlarından bazılarını öldürmek zorunda kalmaktan da aynı derecede korkuyorum.”39
Yaakov’un korkusu ilk bakışta anlaşılması güçtür. Tanrı daha önce ona, “İşte Ben seninleyim” demişti (28:15). Tanrı’nın vaadi varsa Esav’dan neden korkuyordu?
Tsadikler dünyevi konularda kendilerine güvenmezler. Tanrı’nın gerçek büyüklüğünün farkındadırlar ve O’nun en küçük günahı bile gözden kaçırmadığını bilirler. Yaakov, Tanrı’nın vaadinin gerçekleşmesine layık olmaktan kendisini çıkaracak küçük bir günah işlemiş olabileceğinden korkuyordu.
Yaakov ayrıca Lavan’la yaptığı antlaşmanın gereklerini tam olarak yerine getirmemiş olabileceğinden endişe ediyordu.40
Yaakov’un korkmasının başka bir nedeni, Esav’ın kendisine karşı iki manevi üstünlüğe sahip olmasıydı:41
- Esav İsrael ülkesinde yaşıyordu; Yaakov ise yirmi yıl boyunca başka bir ülkede yaşamıştı.
- Esav babasına saygı gösterme mitsvasını kusursuz biçimde yerine getiriyordu. Yaakov bereketi aldığı için Esav intikam hırsıyla yanıp tutuştuğu hâlde, “Babamın yas günleri yaklaşıyor; o zaman Yaakov’u öldürürüm” demişti (27:41). Öfkesi ne kadar büyük olursa olsun Yitshak hayattayken Yaakov’u öldürmek istemiyordu; çünkü bu babasına büyük acı verirdi.
Yaakov ise yirmi yıl boyunca anne babasına saygı gösterme mitsvasını yerine getirememişti. Doğru, VaYetse’de gördüğümüz gibi Kutsal Topraklar’dan Tanrı’nın izniyle ayrılmıştı. Toledot’ta (27:43; 28:2) gördüğümüz gibi anne babası da ona Lavan’a gitmesini söylemişti. Fakat şart, orada yedi yıl kalması ve daha fazla kalmamasıydı. Çok uzakta olduğu için daha uzun kaldığından ötürü cezalandırılabileceğinden korkuyordu.
Yaakov ayrıca uzakta bulunduğu yıllarda Tora öğrenememişti; Lavan’ın koyunlarını gütmekle fazlasıyla meşguldü. İki kız kardeşle evlenmiş olması da manevi konumunu daha da zayıflatmış olabilirdi.
Tanrı, Yaakov Lavan’dan ayrılırken ona, “Atalarının ülkesine ve doğduğun yere dön; Ben seninle olacağım” demişti (31:3). Fakat bu vaat Esav’la ilişkisiyle değil başka meselelerle ilgili olabilir diye düşündü. Esav’ın, yukarıda belirtildiği gibi Yaakov’un sahip olmadığı iki liyakati vardı. Ayrıca vaat yalnızca İsrael ülkesinin sınırını sağ salim geçeceği anlamına da gelebilirdi. Tanrı duaları nasıl ifade edilmişlerse o biçimde cevaplar; Yaakov da Tanrı’dan, “Gittiğim bu yolda beni koru” diye istemişti (28:20). Tanrı’nın cevabı yalnız yolculuk boyunca korunacağı anlamına gelmiş olabilirdi.42
[Üstelik Tanrı Yaakov’un kendisini koruyacağını vaat etmiş olsa bile bu korumanın çocuklarını da kapsadığına dair açık bir işaret yoktu.] Esav’ın Yaakov’un küçük oğullarını öldürmesi mümkündü. Tanrı Yaakov’a, “Soyun yeryüzünün tozu gibi olacak” demişti (28:14); fakat bu, İsrael ülkesine döndükten sonra doğacak başka çocuklar anlamına gelebilirdi.43
Bir görüşe göre Yaakov, Esav’a habercileri gönderdikten sonra fikrini değiştirdi ve yanlış yaptığını anladı. Yoluna devam etmeli, kendisini koruyacağını vaat eden Tanrı’ya güvenmeliydi. Bu davranışı meleklerin kendisinden ayrılmasına bile yol açmıştı. Yaakov, bir hayduda dalkavukluk eden kişinin sonunda onun eline düşeceğini fark etti. Bu nedenle Esav’dan çok korktu.44
Başka bir görüşe göre melekler Yaakov’u özellikle kaygılandırdılar; korku içinde Tanrı’ya dua etsin istiyorlardı. Çünkü Tanrı tsadiklerin dualarını arzu eder.45
Yaakov daha sonra ordugâhını iki gruba ayırdı. Gruplardan biri Avraam’ın hizmetkârı Eliezer’in, diğeri ise Eliezer’in oğlu Alinos’un yönetimindeydi.46