Onlara şöyle talimat verdi: “Efendim Esav’a şöyle diyeceksiniz: ‘Kulun Yaakov şöyle diyor: Lavan’ın yanında yaşadım ve bugüne kadar geciktim. Boğalar, eşekler, koyunlar, erkek ve kadın hizmetçiler edindim. Efendime haber vermek ve gözünde lütuf bulmak için [haberciler] gönderiyorum.’”
Midraş, Rabbi Yehuda HaNasi’nin bir keresinde kâtibi Rabbi Efes’ten Roma İmparatoru Antoninus’a bir mektup yazmasını istediğini anlatır.18 Mektup kendisine okunmak üzere getirildiğinde kâtibinin, “Yehuda HaNasi’den efendimiz Kral Antoninus’a” yazdığını gördü. Rabbi Yehuda mektubu yırtıp, “Şöyle yazmalısın: ‘Kulun Yehuda’dan efendimiz Kral Antoninus’a’” dedi.
Rabbi Efes, “Büyük Sanhedrin’in başkanı olan HaNasi kendisini sıradan bir kralın önünde nasıl bu kadar aşağı görebilir?” diye sordu.
Rabbi Yehuda, “Ben atamız Yaakov’dan daha mı üstünüm? O, adamlarına ‘Kulun Yaakov şöyle diyor’ demelerini emretmedi mi?” dedi.19
Antoninus mesajı aldığında, “Sen kendine benim kulum diyorsun; oysa ben Gelecek Dünya’da senin kölen olmaktan mutlu olurdum” dedi.20
Yaakov’un Esav karşısında kendisini alçaltmasının önemli bir nedeni vardı. Yitshak Yaakov’a, “Uluslar sana hizmet edecek, yönetimler önünde eğilecek” diye bereket vermişti (27:29). O sırada Esav önemsiz bir yerel önderdi; böyle birinin Yaakov’un önünde eğilmesi büyük bir şey ifade etmezdi. Yaakov bu nedenle Esav’a yüksek bir statü verdi ve ona büyük bir kralmış gibi davrandı. Bu, Esav’ın statüsünü kendi başına yükseltecekti. Zamanı geldiğinde Esav bütün ihtişamıyla Yaakov’un önünde eğilecekti.
Bu son derece hassas bir plandı. Esav Yaakov’un niyetini anlarsa onu çıplak elleriyle öldürebilirdi; bunu ilk doğanlık hakkının alınması kadar ağır görürdü. Fakat Tanrı Esav’ın gözlerini körleştirdi ve Yaakov’un gerçek niyetini anlamasına izin vermedi.21
Başka görüşlere göre Yaakov Esav’a böylesine büyük saygı göstermesinin ve ona “efendim” demesinin nedeni ondan korkmasıydı. Esav’ın ilk doğanlık hakkını almıştı ve Esav’ın intikam almak istediğini biliyordu. Yaakov bu nedenle ona “efendim” unvanını vererek, “Aslında benden üstünsün; ilk doğanlığın satılması hiçbir şeyi değiştirmedi” mesajını veriyordu.22
Yaakov Esav’la doğrudan konuşmuyor, ondan uzakta bulunuyordu. Buna rağmen habercilerine bile “efendim Esav” demelerini emretti. Yol soracak olurlarsa, “Efendimiz Esav hazretlerini nerede bulabiliriz?” diyeceklerdi.23
Yaakov’un mesajı şuydu: “Çok zengin olduğumu sanma. Lavan’ın yanında yaşadım. Bütün bu yıllar boyunca yabancıdan başka bir şey değildim. Benden aldığın bereketler yüzünden nefret etmek için artık bir nedenin yok. Babam bana ‘Kardeşinin efendisi olacaksın’ diye bereket vermişti (27:29). Ben şimdi senin efendine benziyor muyum? Benim açımdan bu bereketlerin hiçbiri gerçekleşmiş görünmüyor.
“Yalnız bir şey söyleyebilirim: Lavan’ın yanında yaşamama rağmen (garti) 613 mitsvayı gözetmeye devam ettim ve onun kötü yollarını öğrenmedim.”24
[İbranice garti (גרתי) kelimesinin harfleri, 613 sayısını ifade eden taryag (תריג) kelimesinin harfleriyle aynıdır.]
[Yaakov kelimesi kelimesine, “Bir boğa, bir eşek, bir koyun, bir erkek hizmetçi ve bir kadın hizmetçi edindim” dedi; hepsi tekil biçimdedir.] “Bir boğam, bir eşeğim var; bir ya da ikiden fazla değil. Babamın bana bereketlerinde verdiği şeylerin her birinden yalnız küçük bir örnek aldım. Efendime, bütün bu bereketlerden gerçek anlamda bir kazanç elde etmediğimi bildirmek için haberciler gönderiyorum. Böylece gözünde lütuf bulmayı umuyorum. Artık bana kin besleme ve benden nefret etme.25 Bu da sana karşı dürüst olduğumun ve sevgini yeniden kazanmak istediğimin işareti olsun.”
Yaakov aslında habercilerine, Lavan’ın yanında 613 mitsvayı gözettiğini Esav’a açıkça söylemelerini emretmedi. Yaakov’un mitsvaları gözetip gözetmemesi Esav’ın umurunda değildi. Bu mesaj yalnız bir ima olarak sözlerinin içine yerleştirilmişti. 613 mitsvayı gözettiğine dair mesaj, Esav’ın ruhsal koruyucusuna bunu iletecek melekler içindi. Bu melekler aynı zamanda Tanrı’nın Yaakov’u kardeşinden koruması için dua edeceklerdi.26
Yaakov’un melekleri göndermesinin önemli bir nedeni daha vardı. Toledot’ta, Yitshak mizbeah üzerinde bağlandığında meleklerin ağladığını ve gözyaşlarının Yitshak’ın gözlerine düşerek onu kör ettiğini yazmıştık.27 Bu olay gerçekleşmemiş olsaydı Esav’ın bereketler üzerinde hiçbir iddiası olmayacaktı. Yaakov, “Tanrı bereketlerin bana geçmesini istemeseydi Yitshak’ın kör olmasına neden neden izin verdi?” diyebilirdi.
Yitshak’ın körlüğünün bir başka nedeni daha vardı. Esav şu güçlü itirazı ileri sürebilirdi: “Babam yemeği bana getirmemi emretmişken neden benden önce davrandın?”
Yaakov bu nedenle Esav’ın ruhsal koruyucu meleğine, Yitshak mizbeah üzerinde bağlandığında ağlayan o aynı melekleri gönderdi.28
Metin dikkatle incelendiğinde, koyunlar boğa ve eşeklerle birlikte anıldığında normalde önce koyunlardan söz edildiği görülür; çünkü sayıları genellikle daha fazladır.29 Burada ise Yaakov önce boğa ve eşekleri, ancak sonra koyunları sayar. İbranice “koyun” için kullanılan tson (צאן), gerçekte küçükbaş hayvanların tamamını kapsar ve keçileri de içerir.30 Yaakov “koyun”u önce söylemek istemedi; çünkü bu, Esav’a Yaakov’un Yitshak’a bereketi alırken hazırladığı keçi yavrularını hatırlatabilirdi. Bu nedenle onları öteki hayvanlardan sonra andı.31
Yaakov şöyle dedi: “Avraam’ın soyundan birinin on iki oğlu olacağı ve onların On İki Kabile’yi oluşturacağı yönünde bir geleneğimiz var. Onların babası olma liyakatine ben eriştim. Dolayısıyla koyuna benzetilen İsrael ulusunu kazandım.32 Günahlarımız yüzünden eşeğe binecek Maşiah da benim soyumdan çıkacaktır.33
“Yoksul ve parasızdım; fakat Tanrı bana merhamet etti ve büyük servet verdi. Babamın parasını alıp bütün bu serveti onunla oluşturduğumu sanma. Lavan’a geldiğimde gerçekten bir dilenciydim. Bütün bu serveti Lavan’ın koyunlarını güderken aldığım ücret ve Tanrı’nın cömertliği sayesinde kazandım. Bu, Tanrı’nın iyilik yapan kişiyi nasıl gözettiğini gösterir.
“Benimle barışmak istersen kulun olurum, sen de efendim olursun. Fakat savaşmak istiyorsan genç oğullarım güçlü savaşçılardır. Tanrı katında büyük bir statüye sahiptirler ve Tanrı onların isteklerini yerine getirir.34
“Lavan’la yaşadım; onu iyi tanırım. Dünyada ondan büyük düzenbaz yoktur. Kara büyü sanatlarının da en büyük ustasıdır. Beor’un babası, Bilam’ın büyükbabasıdır; fakat onların arasında en büyük büyücü yine Lavan’dır. Hiç kimse onun pençesinden kurtulamamıştır. Ünlü Bilam bile büyücülüğünün tamamını Lavan’dan öğrenmiştir. Buna rağmen ben onun yanında yirmi yıl kaldım ve onu kendi oyununda yendim.”35
Yaakov’un habercilerine Lavan’ın yanında yaşadığını söylemesinin başka bir amacı da vardı. Esav, Yaakov’un Lavan’dan korkup kaçtığını düşünmemeliydi. Bu nedenle, “Lavan’ın yanında kaldım” diyordu. Esav ona yoksul bir akraba gibi davranmaya kalkarsa haberciler, “Boğalar ve eşekler edindim. Tanrı’ya şükür yoksul değilim; ihtiyacım olan her şeyim var. Bugüne kadar başkalarına bağımlıydım; bu yüzden sana haber gönderemedim. Fakat artık kendi ayaklarım üzerinde duruyorum ve seni selamlamak için haberciler gönderiyorum” diyeceklerdi.
Böylece Yaakov’un habercileri durumun gereklerine göre tam olarak ne söylemeleri gerektiğini biliyorlardı.